Εισαγωγή

Αυτή η σελίδα συγκεντρώνει τις ερωτήσεις που θέτουν πιο συχνά οι ασθενείς — και οι οικογένειές τους — πριν αποφασίσουν να ξεκινήσουν θεραπεία με rTMS. Οι απαντήσεις βασίζονται στη διεθνή κλινική βιβλιογραφία και στην καθημερινή κλινική εμπειρία του Smart CNS Center.

Γενικά για το rTMS

Τι είναι το rTMS;
Ο Επαναληπτικός Διακρανιακός Μαγνητικός Ερεθισμός (rTMS) είναι μια μη επεμβατική θεραπεία που χρησιμοποιεί παλλόμενα μαγνητικά πεδία για να διεγείρει στοχευμένα νευρωνικά κυκλώματα του εγκεφάλου. Είναι εγκεκριμένη από τον FDA και τον EMA για την αντιμετώπιση της ανθεκτικής κατάθλιψης, και εφαρμόζεται κλινικά εδώ και περισσότερο από 25 χρόνια.

Σε ποιες παθήσεις ενδείκνυται το rTMS;
Οι κύριες κλινικές ενδείξεις περιλαμβάνουν:

Ανθεκτική κατάθλιψη (TRD) — πρωτεύουσα ένδειξη
Μείζων καταθλιπτική διαταραχή (MDD) σε εφήβους από 15 ετών
Καταθλιπτική διαταραχή με αγχώδη στοιχεία
Ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή (OCD)
Εξαρτήσεις (κοκαΐνη, αμφεταμίνες)
Χρόνιος πόνος

Ποια η διαφορά rTMS και ηλεκτροσπασμοθεραπείας (ECT);
Πρόκειται για εντελώς διαφορετικές θεραπείες. Το rTMS δεν απαιτεί νάρκωση, δεν προκαλεί κρίση, δεν επηρεάζει τη μνήμη και ο ασθενής επιστρέφει αμέσως στις καθημερινές του δραστηριότητες. Η ECT εφαρμόζεται σε πιο σοβαρές και επείγουσες κλινικές καταστάσεις.

Είναι εγκεκριμένο το rTMS στην Ελλάδα;
Το rTMS είναι εγκεκριμένη θεραπεία για την Ευρωπαϊκή Ένωση και χρησιμοποιείται σε αναγνωρισμένα κλινικά κέντρα στην Ελλάδα και διεθνώς.

Διαδικασία & Συνεδρίες

Πώς είναι μια τυπική συνεδρία rTMS;
Ο ασθενής κάθεται σε ειδική καρέκλα, πλήρως ξύπνιος. Ο θεραπευτής τοποθετεί το πηνίο στο κεφάλι, στο σημείο που αντιστοιχεί στην περιοχή-στόχο (συνήθως ο αριστερός προμετωπιαίος φλοιός, DLPFC). Η συνεδρία διαρκεί 20–40 λεπτά και κατά τη διάρκειά της ακούγεται ένας επαναλαμβανόμενος ήχος κλικ. Δεν απαιτείται νηστεία ή προετοιμασία.

Πόσες συνεδρίες χρειάζονται;
Ένα τυπικό πρωτόκολλο περιλαμβάνει 20–30 συνεδρίες, με συχνότητα 5 φορές την εβδομάδα. Υπάρχουν επίσης εντατικά πρωτόκολλα (π.χ. iTBS) που ολοκληρώνονται σε μικρότερο χρονικό διάστημα. Ο ακριβής αριθμός συνεδριών καθορίζεται βάσει της κλινικής εικόνας κάθε ασθενούς.

Πόσο διαρκεί κάθε συνεδρία;
Από 20 έως 40 λεπτά, ανάλογα με το πρωτόκολλο. Τα πρωτόκολλα iTBS (Intermittent Theta Burst Stimulation) μπορούν να ολοκληρωθούν σε μόλις 3–5 λεπτά.

Μπορώ να συνεχίσω κανονικά τη μέρα μου μετά τη συνεδρία;
Ναι. Δεν υπάρχει ανάρρωση, δεν επηρεάζεται η εγρήγορση και μπορείτε να οδηγήσετε, να εργαστείτε και να συνεχίσετε τις καθημερινές σας δραστηριότητες αμέσως μετά.

Πρέπει να σταματήσω τα φάρμακά μου για να κάνω rTMS;
Όχι κατ’ ανάγκη. Το rTMS μπορεί να συνδυαστεί με υφιστάμενη φαρμακευτική αγωγή. Σε ορισμένες περιπτώσεις, ο συνδυασμός rTMS και αντικαταθλιπτικής αγωγής δίνει καλύτερα αποτελέσματα από τη μονοθεραπεία. Η τελική απόφαση λαμβάνεται πάντα κλινικά.

Αποτελεσματικότητα

Πόσο αποτελεσματικό είναι το rTMS για την κατάθλιψη;
Σε ασθενείς με ανθεκτική κατάθλιψη (που δεν ανταποκρίθηκαν σε τουλάχιστον ένα αντικαταθλιπτικό), τα ποσοστά ανταπόκρισης στο rTMS κυμαίνονται μεταξύ 50–60%, ενώ πλήρης ύφεση επιτυγχάνεται στο 30–35% των περιπτώσεων βάσει της διεθνούς βιβλιογραφίας.

Πότε θα δω αποτελέσματα;
Τα πρώτα σημάδια βελτίωσης εμφανίζονται συνήθως μετά την 2η–3η εβδομάδα θεραπείας. Το πλήρες κλινικό αποτέλεσμα αξιολογείται στο τέλος της θεραπευτικής σειράς.

Τι γίνεται αν δεν ανταποκριθώ στο rTMS;
Η απουσία ανταπόκρισης δεν σημαίνει αδιέξοδο. Υπάρχουν εναλλακτικά πρωτόκολλα, διαφορετικές περιοχές στόχευσης και συνδυαστικές προσεγγίσεις που μπορούν να αξιολογηθούν. Στο Smart CNS Center, κάθε περίπτωση επαναξιολογείται συστηματικά κατά τη διάρκεια και μετά το πέρας της θεραπείας.

Πόσο διαρκεί το αποτέλεσμα;
Η διάρκεια του θεραπευτικού αποτελέσματος ποικίλλει. Αρκετοί ασθενείς διατηρούν βελτίωση ακόμη και για χρόνια μετά την ολοκλήρωση της σειράς. Σε ορισμένες περιπτώσεις, συστήνονται συνεδρίες συντήρησης για τη διατήρηση του αποτελέσματος μακροπρόθεσμα.

Λειτουργεί το rTMS για την OCD;
Ναι. Το rTMS είναι εγκεκριμένο από τον FDA και τον ΕΜΑ για την OCD, με στόχευση διαφορετικής περιοχής σε σχέση με την κατάθλιψη (συνήθως ο προσυμπληρωματικός κινητικός φλοιός ή ο orbitofrontal cortex). Τα κλινικά δεδομένα δείχνουν σημαντική μείωση της συμπτωματολογίας σε ασθενείς που δεν ανταποκρίθηκαν επαρκώς σε φαρμακοθεραπεία και CBT.

Ασφάλεια & Παρενέργειες

Είναι επικίνδυνο το rTMS;
Το rTMS έχει καλά τεκμηριωμένο προφίλ ασφάλειας μετά από δεκαετίες κλινικής εφαρμογής. Οι παρενέργειες είναι κατά κανόνα ήπιες και παροδικές. Ο σοβαρότερος κίνδυνος — επιληπτική κρίση — αφορά περίπου το 0,06% των θεραπειών σε κατάλληλα επιλεγμένους ασθενείς.

Είναι επώδυνο;
Όχι. Κατά τη διάρκεια της συνεδρίας, οι ασθενείς αισθάνονται συνήθως μια αίσθηση κτυπήματος στο τριχωτό. Εάν είναι ενοχλητικό, η ένταση μπορεί να ρυθμιστεί.

Μπορεί να βλάψει τον εγκέφαλο;
Δεν υπάρχουν στοιχεία δομικής βλάβης εγκεφαλικού ιστού από κλινική εφαρμογή rTMS σε εγκεκριμένες εντάσεις και πρωτόκολλα.

Ποιοι δεν μπορούν να κάνουν rTMS;
Οι βασικές αντενδείξεις περιλαμβάνουν μεταλλικά εμφυτεύματα εντός ή πλησίον του κρανίου, καρδιακό βηματοδότη και ιστορικό επιληψίας. Πλήρης αξιολόγηση γίνεται πριν από κάθε θεραπεία. Για λεπτομέρειες δείτε τη σελίδα Ασφάλεια & Παρενέργειες.

Κόστος & Πρακτικά

Καλύπτεται το rTMS από ασφαλιστικά ταμεία;
Στην Ελλάδα, το rTMS δεν καλύπτεται από τον ΕΟΠΥΥ. Ορισμένα ιδιωτικά ασφαλιστικά σχήματα ενδέχεται να προσφέρουν μερική κάλυψη — συστήνεται να ελέγξετε απευθείας με τον ασφαλιστή σας.

Πόσο κοστίζει μια θεραπευτική σειρά rTMS;
Το κόστος εξαρτάται από τον αριθμό συνεδριών και το πρωτόκολλο που θα επιλεγεί. Για αναλυτική ενημέρωση δείτε τη σελίδα Κόστος και Διαδικασία ή επικοινωνήστε απευθείας με το ιατρείο.

Πού γίνεται το rTMS;
Στο Smart CNS Center, Ξενοφώντος 15Α, Σύνταγμα, Αθήνα, υπό την επίβλεψη των ιατρών του κέντρου.

Χρειάζομαι παραπομπή από άλλον γιατρό;
Όχι. Μπορείτε να επικοινωνήσετε απευθείας για αρχική αξιολόγηση.

Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)